Herontwikkeling Mikado Horst: open zorglandschap met een bijzonder woonzorgconcept

In het Limburgse Horst wordt het Mikado-terrein herontwikkeld. De gebiedsontwikkeling transformeert een gesloten inrichtingsterrein naar een open parkachtig zorglandschap waarin bewoners met een meervoudige beperking zo autonoom mogelijk kunnen leven.

Project
Herontwikkeling zorgwoningen Horst a/d Maas
Opdrachtgever
Stichting Dichterbij
Status
Uitvoering
Programma
102 zorgwoningen verdeeld over 2 gebouwen
Restaurant
Dagbesteding
Werk- en overlegruimtes
Wellness
Sportruimtes
Samenwerking

Van de Laar (constructies)
Volantis (installaties en brandveiligheid)
RROG (landschap en stedenbouw)
Beelden
Studio Komma

“Cliënten die zich thuis voelen, medewerkers die effectief kunnen werken, vastgoedkosten die minimaal zijn en een passend en duurzaam ontwerp.

 

Studio Komma snapt hoe deze doelen worden behaald en
kan als organisatie in de breedte ondersteunen en meedenken.

 

Rianne Wennink, directeur Financiën en Bedrijfsvoering Dichterbij
1834-SK-Horst-plg-sc-crop
Bijzondere zorgplattegrond met brede gangzones
Studio Komma ontwikkelde in een intensief proces met de gebruikers een bijzonder plattegrondprincipe voor de woongebouwen. In het plan is gekozen voor brede gangzones waardoor de gangen leefkwaliteit krijgen en een verlengde worden van de woonkamers. Door de woonkamers een centrale plek in de plattegrond te geven worden de zichtlijnen kort en kan ook de personele bezetting efficiënt worden ingevuld.
Beide ingrepen zorgen voor het beperken van het institutionele gevoel. Er ontstaan tal van bruikbare plekken in de gangzone waardoor bewoners niet beperkt zijn tot de woonkamers. Dit wordt versterkt door het wegwerken van brandscheidingen en scheidingsdeuren in de wand: door dit open karakter kunnen bewoners vrijelijk struinen over de woongroepen die met elkaar in verbinding staan.
Torentjes en flexibele appartementen
Een bijzonder element in het plan zijn de ‘torentjes’. Waar wonen op de verdieping normaliter als nadeel wordt gezien door veel bewoners, maken de ‘uitkijktorens’ dat juist tot een unieke kwaliteit die op deze plek in het park goed tot zijn recht komt. De torentjes kennen teven een dubbelgebruik als vluchttrap.
De appartementen zelf zijn generiek van ontwerp maar wel flexibel van indeling. Ze zijn voorbereid om bewoners gedurende meerdere levensfases te faciliteren, en er zijn meerdere indelingsvarianten mogelijk om in te spelen op de complexiteit van de doelgroep. De appartementen beschikken over een zeer ruime badkamer en hebben een XY-tillift die de gehele ruimte kan overspant.
Passiefhuisconcept voor zorg
De woongebouwen zijn ontworpen volgens het Passiefhuis-concept. De gebouwen worden in hoge mate geïsoleerd zonder gebruik te hoeven maken van actieve koeling of verwarming. De gevels van het gebouw zijn per oriëntatie geoptimaliseerd om dit mogelijk te kunnen maken. Het concept sluit aan op de wens tot zelfregie: de aanwezige installaties (ventilatie en optionele elektrische verwarming) zijn individueel regelbaar. In Nederland is dit het eerste zorggebouw voor deze doelgroep en schaal waarin het concept is toegepast
Lokaal en landschappelijk ingebed
Het materialenpalet bestaat uit een combinatie van lokale (met mergel bewerkte) baksteen en stucwerk. Deze 2 materialen maken het verschil tussen de programma-onderdelen duidelijk. Zo is het metselwerk ingezet om de algemene functies in het hoofdgebouw samen te brengen. Baksteen is daarnaast als accent toegepast bij het tweede woongebouw waar het een plint vormt die het gebouw laat landen in het park.
Ter plaatse van het woonprogramma wordt stucwerk toegepast in 2 kleurvariaties. Hierbij worden de raamkaders verbijzonderd met accentkleuren en zijn de hoeken verzacht en afgerond. In de stucwerkgevels zijn andere elementen zoals nestkasten en zonwering bouwkundig geïntegreerd.
Een scenariospel om zorg- en gebouwconcepten te toetsen
Met het ‘scenariospel’ bedachten we een tool die het functioneren van het nieuwe concept kan simuleren. We namen medewerkers reeds vooraf in het nieuwe concept mee en konden zo toetsen of het ontwerp ook daadwerkelijk antwoord geeft op de behoeften van het zorgconcept.
Het gebouw wordt op deze wijze daadwerkelijk faciliterend aan de zorg. En door het spel vroeg in het ontwerpproces te spelen kunnen bevindingen nog worden meegenomen tijdens de vervolgfasen.